Bij oosterse vechtsporten is een banden systeem gebruikelijk. Braziliaanse Jiu-Jitsu (BJJ) heeft zijn eigen banden systeem om niveaus aan te duiden. Hier in heeft iedere band zijn eigen betekenis en waarde. In dit artikel leg ik het BJJ banden systeem uit, hierdoor begrijp je welke betekenis een band heeft.
Binnen het BJJ banden systeem zijn er verschillende kleuren banden die verschillende niveaus van kennis, toewijding, ervaring en groei van studenten aangeven. Het banden systeem maakt onderscheid in leeftijdscategorieën.
Streepjes
Per band krijg je streepjes (gradaties) toegekend bij vooruitgang binnen die kleur band. Een streepje is een strookje wit of zwart tape. Tijdens je promotie wordt dit streepje op de gradatiebalk van je band geplakt. Tot de zwarte band zijn er 4 gradaties per band. Na het behalen van het 4e streepje, is het tijd om je voor te bereiden op het examen voor de opvolgende band.
Junioren
Junioren zijn BJJ studenten van 4 tot en met 15 jaar. In deze leeftijdscategorie zijn de band kleuren afwijkend van volwassenen. Er zijn meer band kleuren, om voortgang aan te tonen en studenten te motiveren door regelmatiger promoties.
De banden voor junioren zijn opvolgend:
- Wit
Vanaf 4 jaar begint iedere nieuwe student in de witte band. - Grijs/wit, grijs en grijs/zwart
Vanaf 4 jaar kan een student na promotie en examen deze banden opvolgend krijgen. - Geel/wit, geel en geel/zwart
Vanaf 7 jaar kan een student na promotie en examen deze banden opvolgend krijgen. - Oranje/wit, oranje en oranje/zwart
Vanaf 10 jaar kan een student na promotie en examen deze banden opvolgend krijgen. - Groen/wit, groen en groen/zwart
Vanaf 13 jaar kan een student na promotie en examen deze banden opvolgend krijgen.
Promoties zijn regelmatiger bij junioren, om studenten in deze leeftijdscategorie beter inzicht te geven in hun individuele voortgang. Het werkt motiverend om met regelmaat bevestiging te krijgen van de individuele voortgang.
Na promoties worden bijkomende verantwoordelijkheden verwacht van studenten. Zo zal een student met een grijs/zwarte band eerder gevraagd worden een student met witte band een beetje te coachen tijdens hun sparringssessie door het geven van tips. Hierdoor wordt samenwerking bevorderd en heeft de student met de witte band ruimte om zichzelf te verbeteren.
Tijdens de Kids BJJ groepen kan iemand met oranje/zwarte band gevraagd worden de les te ondersteunen. Op deze manier wordt het verantwoordelijkheidsgevoel en de coaching kwaliteiten van deze student bevraagd en verder ontwikkelt.
Een student die 16 jaar wordt, kan deze gelijk de volwassenen blauwe band ontvangen of via een examen verdienen. Dit wordt door de leraar bepaald op basis van de ontwikkeling van de student.
Volwassenen
Volwassenen zijn BJJ studenten van 16 jaar en ouder. Binnen deze leeftijdscategorie zijn er minder banden en minder promotie momenten. Vanaf deze leeftijd is het niet nodig vaak te promoveren om de motivatie te behouden.
De banden voor volwassenen zijn opvolgend:
- Wit
Iedere nieuwe BJJ student begint met een witte band. - Blauw
Vanaf 16 jaar kan een student na promotie en examen deze band ontvangen. Na minimaal 1 jaar witte band, kan een student examen doen voor deze band. - Paars
Vanaf 16 jaar en minimaal 2 jaar blauwe band, kan een student na promotie en examen deze band ontvangen. - Bruin
Vanaf 18 jaar en minimaal 1,5 jaar paarse band, kan een student na promotie en examen deze band ontvangen. - Zwart
Vanaf 19 jaar en minimaal 1 jaar bruine band, kan een student na promotie en examen deze band ontvangen. - Rood/zwart
Vanaf 50 jaar en na minimaal 31 jaar zwarte band, kan een student zijn rood/zwarte band ontvangen. - Rood/wit
Vanaf 57 jaar en na minimaal 7 jaar rood/zwarte band, kan een student zijn rood/witte band ontvangen. - Rood
Vanaf 67 jaar en na minimaal 10 jaar rood/witte band, kan een student zijn rode band ontvangen.
Banden
Witte band
De witte band is de eerste band van BJJ. Deze band krijgt iedereen die net met de sport begint, ongeacht leeftijd. Gemiddeld spendeert een student 1 tot 2 jaar in deze band, afhankelijk van omstandigheden en ontwikkeling.
Tijdens je witte band wordt je vooral voor de leeuwen gegooid. De hoeveelheid stappen in technieken zijn overweldigend en je hebt het gevoel dat je niks onthoudt of kan gebruiken tijdens sparren. Vooral tijdens het sparren ben je primair bezig met overleven en niet zozeer met het toepassen van geleerde technieken.
De periode in je witte band is de meest cruciale en hectische periode binnen BJJ. Niet alleen komt er veel op je af en er wordt een zwaar beroep gedaan op je geduld, doorzettingsvermogen en motivatie. Deze periode vormt de fundamentele basis van je BJJ reis.
Blauwe band
Veel mensen haken af tijdens de witte band periode. De blauwe band staat symbool voor volhardendheid en groei. Gemiddeld zal je tussen de 2 en 3 jaar spenderen in de blauwe band, afhankelijk van omstandigheden en ontwikkeling.
De blauwe band betekent een nieuwe stap in je ontwikkeling. De fundamentele basis vanuit de witte band is lichaamseigen aan het worden. Geleerde technieken beginnen te werken. Tijdens het sparren lukt het om naar bepaalde submissies toe te werken en te ontsnappen uit benarde situaties. De periode in de blauwe band, is de periode waarin je gemiddeld het meeste leert.
Paarse band
De paarse band is de meest leuke band. Dit is periode waarin je actief je eigen stijl begint te ontwikkelen en dingen kan uitproberen. Gemiddeld spendeer je 2 tot 4 jaar in deze kleur band, afhankelijk van omstandigheden en ontwikkeling.
Deze periode is een van de meer complexe periodes. Je gaat je eigen BJJ stijl ontwikkelen en gaat merken dat bewegingen vloeiender zullen worden door te experimenteren. Dit maakt het complex, je gaat leren wat wel en niet werkt. Je wordt met je neus op de feiten gedrukt als je fouten maakt.
Het maken van fouten tijdens het ontwikkelen van je stijl en techniek vraagt veel van je doorzettingsvermogen en discipline. Je wordt gevormd in je ego; waar je het ene moment succesvol bent, faal je het andere moment. Het lastige hierin is dat je een mentor voor jezelf blijft en niet je laat leiden door de emoties die je door succes en falen ervaart.
Bruine band
De bruine band ligt het dichtste bij de zwarte band, weegt zwaar en brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Gemiddeld spendeer je 2 tot 3 jaar in deze kleur band, wederom afhankelijk van omstandigheden en ontwikkeling.
De bruine band periode draait vooral om het verfijnen van je technieken. Je BJJ stijl wordt beheerster. Hierdoor val je actiever terug op de fundamentele basis. Het is nu tijd om fundament, techniek en strategie samen te voegen en te verfijnen.
In deze periode ga je meestal lessen geven en anderen actief helpen tijdens het sparren. Je geeft een deel van jezelf terug aan de sport en draagt actiever bij.
Zwarte band
Vanuit competitie oogpunt, is de zwarte band het hoogst haalbare. Je kan vanaf je 19e levensjaar deze band behalen en je zal er minimaal 31 jaar in spenderen. Waar voorgaande banden 4 streepjes (gradaties) kennen, kent de zwarte band er 6.
Je periode in de zwarte band is de periode dat je, zonder drukte om promoties, echt gaat genieten van de sport. Technisch gezien behoor je tot de top, uiteraard is er genoeg te leren en zijn je technieken nog steeds te verfijnen. Je blijft groeien in techniek en persoon.
In deze periode geef je actief les. Je bent een mentor voor je studenten en promoveert studenten waar verdiend. Je krijgt volledige, persoonlijke, verdieping in de voortgang van je studenten.
Waar je doelen in andere band periodes meer gericht waren op technieken en promoties, zijn je doelen nu meer verschoven naar persoonlijk niveau.
Ten aanzien van de zwarte band zijn er 3 varianten in de BJJ wereld te vinden:
De reguliere zwarte band voor iemand die geen lessen geeft.
Deze is voorzien van een witte gradatie balk aan het uiteinde.
De zwarte band van een assistent leraar/professor.
Deze is voorzien van een rode gradatie balk aan het uiteinde.
De zwarte band van een leraar/professor.
Deze is voorzien van een rode gradatie balk met boven en onder een kleine witte omranding.
Rood/zwarte band
De rood/zwarte band heeft een minimum leeftijd van 50 jaar en duurt minimaal 7 jaar tot de volgende band. Deze band is de 7e gradatie zwarte band. Naast het aantonen van ervaring, hebben de meeste mensen met deze band een positieve invloed gebracht binnen de BJJ sport.
Rood/witte band
De rood/witte band heeft een minimum leeftijd van 57 jaar en duurt minimaal 10 jaar tot de volgende band. Deze band is de 8e gradatie zwarte band. Deze band staat voor toewijding aan de sport en de BJJ gemeenschap. Dragers van deze band hebben een onzelfzuchtige diepe band met de sport en de gemeenschap van beoefenaars.
Rode band
De hoogst haalbare band is de rode band, de 9e zwarte band gradatie. Deze band heeft een minimum leeftijd van 67. De minimale vereisten opgeteld, heb je minimaal 53,5 jaar nodig om tot deze promotie te komen. Kijkend naar het gemiddelde ligt dat eerder rond de 57,5 tot 60 jaar. Een kind die met BJJ start tussen het 7e en 9e levensjaar, het hele leven actief BJJ traint kan deze band halen in het 67e levensjaar. De rode band staat voor levenslange toewijding aan BJJ en alles om de sport heen.
Voorbij de 9e gradatie, bestaat er de 10e gradatie. Deze gradatie is voorbehouden aan de oprichters en de pioniers van de sport.